LỊCH SỬ 12 BÀI 12

     
*

*

Bài 12. Trào lưu dân tộc dân chủở Việt nam từ năm 1919-1925

*

I. NHỮNG CHUYỂN BIẾN MỚI VỀ tởm TẾ, CHÍNH TRỊ, XÃ HỘI Ở VIỆT phái mạnh SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

1. Cơ chế khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp

a. Hoàn cảnh

- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, những nước thắng trận phân loại lại thế giới, ra đời hệ thống Véc xai – Oa xinh tơn (Versailles - Washington).

Bạn đang xem: Lịch sử 12 bài 12

- Hậu quả chiến tranh làm các cường quốc tư bản châu Âu gặp cực nhọc khăn, nước Pháp bị thiệt hại nặng .

- giải pháp mạng tháng Mười Nga thắng lợi, Nga Xô viết được thành lập, Quốc tế cộng sản ra đời.

- thực trạng trên tác động mạnh đến Việt Nam.

b. Cơ chế khai thác thuộc địa lần nhì của Pháp

Ở Đông Dương, chủ yếu là Việt Nam, Pháp thực hiện khai quật thuộc địa lần hai, từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến trước khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 - 1933.)

* ghê tế: Pháp đầu tư mạnh với tốc độ nhanh, đồ sộ lớn vào các ngành khiếp tế ở Việt Nam, từ 1924 – 1929, số vốn đầu tư khoảng 4 tỉ phrăng.

- Nông nghiệp: đầu tư nhiều nhất, mở rộng diện tích đồn điền cao su, nhiều công ty cao su thiên nhiên được thành lập (Đất đỏ, Mi-sơ-lanh…)

- Công nghiệp: mở mang những ngành dệt, muối, xay xát..., đặc biệt là khai thác mỏ (than…)

- Thương nghiêp: ngoại thương vạc triển, giao lưu buôn bán nội địa được đẩy mạnh.

- giao thông vận tải vận tải: phát triển, đô thị mở rộng.

- ngân hàng Đông Dương: nắm quyền chỉ huy gớm tế Đông Dương, xây cất giấy bạc và cho vay lãi.

- Tăng thu thuế: giá cả Đông Dương thu năm 1930 tăng gấp 3 lần so với 1912.

2. Chế độ chính trị, văn hoá, giáo dục của thực dân Pháp

a. Chủ yếu trị: Pháp tăng cường chế độ cai trị và khai thác thuộc địa. Bộ vật dụng đàn áp, cảnh sát, mật thám, đơn vị tù hoạt động ráo riết. Bên cạnh đó còn cải cách chủ yếu trị - hành chính: đưa thêm người Việt vào làm những công sở, lập Viện dân biểu….

b. Văn hoá giáo dục:

- Hệ thống giáo dục Pháp - Việt được mở rộng. Cơ sở xuất bản, in ấn ngày càng nhiều, ưu tiên xuất bản những sách báo cổ vũ chủ trương “Pháp - Việt đề huề”.

- những trào lưu tư tưởng, khoa học-kỹ thuật, văn hoá, nghệ thuật phương Tây vào Việt Nam, tạo ra sự chuyển mới về nội dung, phương pháp tư duy sáng sủa tác. Các yếu tố văn hoá truyền thống, văn hoá mới tiến bộ và ngoại lai nô dịch thuộc tồn tại, đan xen, đấu tranh với nhau.

3. Những chuyển biến mới về tởm tế với giai cấp thôn hội ở Việt Nam

a. Những chuyển biến mới về ghê tế:

- gớm tế của tư bản Pháp ở Đông Dương phát triển mới, đầu tư các nhân tố kỹ thuật và nhân lực sản xuất, song rất hạn chế.

- kinh tế Việt phái nam vẫn mất cân đối, sự chuyển biến chỉ mang tính chất chất cục bộ ở một số vùng, phổ biến vẫn lạc hậu.

- Đông Dương là thị trường độc chiếm của tư bản Pháp.

b. Sự chuyển biến mới về giai cấp làng mạc hội ở Việt Nam

- Giai cấp địa chủ phong kiến: tiếp tục phân hóa, một bộ phận trung, tiểu địa chủ bao gồm tham gia trào lưu dân tộc chống Pháp với tay sai.

- Giai cấp nông dân: bị đế quốc, phong kiến chiếm đoạt ruộng đất, phá sản không lối thoát. Mâu thuẫn giữa dân cày Việt phái mạnh với đế quốc phong kiến tay không nên gay gắt. Nông dân là một lực lượng biện pháp mạng lớn lớn của dân tộc.

- Giai cấp tiểu tư sản: vạc triển nhanh về số lượng, tất cả tinh thần dân tộc chống Pháp và tay sai. Bộ phận học sinh, sinh viên, trí thức nhạy cảm với thời cuộc, tha thiết canh tân đất nước, hăng hái đấu tranh do độc lập tự bởi vì của dân tộc.

- Tư sản Việt Nam: ra đời sau thế chiến I, bị tư sản Pháp chèn ép, số lượng ít, thế lực tởm tế yếu bị phân biến thành hai bộ phận:

+ Tư sản mại bản: quyền lợi gắn chặt với đế quốc cần cấu kết chặt chẽ với chúng.

+ Tư sản dân tộc: kinh doanh độc lập ,có khuynh hướng dân tộc với dân chủ.

- Giai cấp công nhân: càng ngày phát triển, đến 1929 có trên 22 vạn người, bị tư sản áp bức tách bóc lột gắn bó với nông dân tất cả truyền thông yêu nước, chịu ảnh hưởng của trào lưu phương pháp mạng vô sản, trở thành một động lực của phong trào dân tộc dân chủ theo khuynh hướng cách mạng tiên tiến.

* bắt lại: Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, ở Việt nam diễn ra những biến đổi quan liêu trọng về khiếp tế, làng mạc hội, văn hoá, giáo dục. Mâu thuẫn trong buôn bản hội Việt nam giới tiếp tục diễn ra sâu sắc, trong đó chủ yếu là mâu thuẫn giữa quần chúng ta với thực dân Pháp cùng phản động tay sai. Cuộc đấu tranh chống đế quốc cùng tay sai tiếp tục diễn ra gay gắt, nhiều chủng loại về nội dung với hình thức.

- Nêu chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở vn sau CTTGI.

- Dưới tác động của bao gồm sánh khai quật thuộc địa của Pháp, các giai cấp ở VN bao gồm sự chuyển biến ra sao?

II. PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT nam giới TỪ 1919 ĐẾN 1925

1. Hoạt động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh cùng một số người Việt phái nam ở nước ngoài

* Phan Bội Châu

- Sau những năm bôn ba hoạt động ở Nhật, Trung Quốc ko thành công, Phan Bội Châu bị giới quân phiệt Trung Quốc giam năm 1913 đến năm 1917 được tự do.

- Ảnh hưởng của biện pháp mạng tháng Mười Nga với sự ra đời của nước Nga đối với Phan Bội Châu.

- mon 6/1925, Phan Bội Châu bị Pháp bắt tại Thượng Hải (Trung Quốc), đưa về an trí ở Huế.

* Phan Chu Trinh:

- 1911 Phan Chu Trinh ra khỏi nhà tù Côn Đảo, quý phái Pháp tiếp tục hoạt động.

Xem thêm: Chi Phí Cho Một Khoá Học Tại Trường Hướng Nghiệp Á Âu Học Phí Bao Nhiêu ?

- 1922 Phan Châu Trinh viết “Thất điều thư” vạch 7 tội của Khải Định.

- 6/1925 PCT về nước, tiếp tục tuyên truyền, đả phá chế độ quân chủ, đề cao dân quyền …được giới trẻ và quần chúng hưởng ứng.

* trung ương tâm xã

- Lê Hồng Sơn, Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Công Viễn…… lập tổ chức trung tâm tâm buôn bản 1923.

* Hoạt động của Việt Kiều ở Pháp

- Nhiều Việt kiều tại Pháp tham gia hoạt động yêu nước, chuyển tài liệu, sách báo tiến bộ về nước.

- Năm 1925, lập "Hội những người lao động trí óc Đông Dương”.

2. Hoạt động của tư sản, tiểu tư sản và người công nhân Việt Nam

* Hoạt động của tư sản Việt Nam:

- Tẩy chay tư sản Hoa kiều, vận động người Việt cần sử dụng hàng Việt. Đấu tranh chống độc quyền cảng sử dụng Gòn, độc quyền xuất cảng lúa gạo tại phái mạnh Kỳ của tư bản Pháp.

- Tư sản lớn ở phái mạnh Kỳ như Bùi quang quẻ Chiêu, Nguyễn Phan Long… thành lập Đảng Lập hiến (1923), đòi tự do, dân chủ, nhưng khi được Pháp nhượng bộ một số quyền lợi họ sẵn sàng thoả hiệp với chúng.

- không tính Bắc bao gồm nhóm nam giới Phong của Phạm Quỳnh cổ vũ thuyết “quân chủ lập hiến”, đội Trung Bắc tân văn của Nguyễn Văn Vĩnh đề cao “trực trị”.

* Hoạt động của tiểu tư sản trí thức: hoạt động sôi nổi như đấu tranh đòi quyền tự do, dân chủ.

- Tổ chức chủ yếu trị: như Việt phái mạnh nghĩa đoàn, Hội Phục Việt, Đảng giới trẻ (đại biểu: Tôn quang đãng Phiệt, Đặng thai Mai, Trần Huy Liệu, Nguyễn An Ninh…)

- Báo tiến bộ ra đời như Chuông rè, An nam giới trẻ, Người đơn vị quê, Hữu Thanh, Tiếng Dân…

- công ty xuất bản tiến bộ như phái mạnh đồng thư xóm (Hà Nội), Cường học thư xóm (Sài Gòn), quan lại hải tùng thư (Huế).

- Cao trào yêu nước dân chủ công khai: như đòi Pháp thả tự vì cho Phan Bội Châu (1925); lễ truy điệu Phan Chu Trinh 1926.

* những cuộc đấu tranh của công nhân:

- ngày càng nhiều hơn nhưng vẫn còn lẻ tẻ, tự phát, ở tp sài thành - Chợ Lớn thành lập Công hội (bí mật) vì Tôn Đức Thắng đứng đầu.

- Cuộc bãi khoá của thợ sản phẩm công nghệ xưởng bố Son tại cảng tp sài gòn không chịu sửa chữa chiến hạm Mi-sơ-lê của Pháp để phản đối việc chiến hạm này chở nô lệ sang đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc (8/1925).

- Cuộc bãi khoá của thợ máy ba son đòi tăng lương 20%, phải cho những người công nhân bị thải hồi được trở lại làm cho việc, đánh dấu bước tiến mới của phong trào công nhân.

3. Hoạt động yêu nước của Nguyễn Ái Quốc

* Nguyễn Tất Thành xuất thân trong một gia đình Nho giáo yêu thương nước ở thôn Kim Liên, huyện nam giới Đàn, tình Nghệ An. Là một bạn teen sớm gồm lòng yêu nước, nhận thấy những hạn chế vào chủ trương cứu nước của những vị tiền bối, nên ông quyết định ra đi tra cứu đường cứu nước (1911).

- Sau nhiều năm dạt dẹo khắp thế giới, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp 1917, gia nhập Đảng buôn bản hội Pháp 1919.

- tháng 07/1920 Nguyễn Ai Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề dân tộc với thuộc địa của V.I.Lênin, khẳng định nhỏ đường giành độc lập, tự vày của nhân dân Việt Nam.

* những sự kiện bên trên đã đánh dấu bước ngoặt về tư tưởng, Nguyễn Ái Quốc đã từ chủ nghĩa dân tộc đến với chủ nghĩa cộng sản, từ chiến sĩ chống chủ nghĩa thực dân thành chiến sĩ quốc tế vô sản, là người mở đường cho sự nghiệp giải phóng dân tộc ở Việt Nam.

- 1921, Người lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa ở Paris để đoàn kết những lực lượng phương pháp mạng chống chủ nghĩa thực dân, ra báo “Người cùng khổ” là cơ quan ngôn luận của Hội.

- Người còn viết bài xích cho báo Nhân đạo, Đời sống công nhân…, đặc biệt là tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp.

- 6/1923: Người đến Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông dân (10/1923) cùng Đại hội Quốc tế Cộng sản lần V (1924)

- mon 6/1925: Thành lập Hội Việt Nam giải pháp mạng tuổi teen nhằm tổ chức cùng lãnh đạo quần chúng đấu tranh chống Pháp.

* Ý nghĩa:

- Người đã tra cứu ra nhỏ đường cứu nước đúng đắn cho giải pháp mạng Việt nam là độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xóm hội, kết hợp tinh thần yêu nước với tinh thần quốc tế vô sản.

- Chuẩn bị về tư tưởng cho giải pháp mạng Việt Nam.

- Chuẩn bị về tổ chức cho phương pháp mạng Việt Nam.

* con đường cứu nước của nguyễn Ái Quốc bao gồm gì không giống so với trước?

- Hướng đi: các vị tiền bối tra cứu đường lịch sự phương Đông, Nguyễn Ái Quốc quyết định đi sang phương Tây.

- phương pháp đi: những vị tiền bối tìm giải pháp gặp gỡ với tầng lớp lãnh đạo bên trên. Ngược lại NAQ thâm nhập vào các tầng lớp, giai cấp thấp nhất trong làng mạc hội. Từ đó, Người gồm ý thức giác ngộ, đoàn kết đấu tranh, gặp được chủ nghĩa Mác – Lê nin, tìm kiếm ra nhỏ đường cứu nước đúng đắn mang lại dân tộc.

Xem thêm: Soạn Sinh 8 Bài 29: Hấp Thụ Chất Dinh Dưỡng Và Thải Phân, Hấp Thụ Chất Dinh Dưỡng Và Thải Phân

* công trạng của Nguyễn Ái Quốc

- Người search ra bé đường cứu nước đúng đắn để giải phóng dân tộc Việt Nam.

- Nhờ đó tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, làm bí quyết mạng tháng Tám thành công; tiến hành chống Pháp – Mỹ thắng lợi

*

Xem tiếp: Lý thuyết Sử 12: bài xích 13. Phong trào dân tộc dân chủở Việt phái mạnh từ năm 1925 đến năm 1930