Bọ xít hại nhãn vải

     

Cùng cùng với rệp sáp, sâu đục trái, đục cuống trái, đục gân lá, nhện lông nhung, bọ cánh cứng ăn uống lá, bọ xít dài,…thì bọ xít (Tessaratoma papillosaDrury) thuộc chúng ta bọ xít năm cạnh (Pentatomidae), đôi cánh nửa (Hemiptera) cũng là một trong loài sâu sợ hãi thường mở ra và gây hư tổn ở hầu hết các vùng trồng nhãn ở nước ta hiện nay. Ngoài nhãn, loại bọ xít này còn xuất hiện và gây hư tổn trên một số trong những cây nạp năng lượng trái khác ví như vải, cam, quýt, táo, đào, lê…

Ngoài Việt Nam, bọ xít nhãn còn phân bổ ở miền nam Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Thailand, Pakistan…

1.1. Triệu bệnh và nấc độ khiến hại

Bọ xít nhãn gây hại bằng cách con cứng cáp và đặc biệt là con con nhộng (bọ xít non) triệu tập chích hút nhựa của rất nhiều bộ phân non của cây nhãn như đọt lá non, cuống hoa, trái non. Tuỳ theo mật số bọ xít cao tuyệt thấp (đặc biệt là bọ xít non) mà những chùm hoa nhãn có thể bị bị tiêu diệt khô và rụng từng phần hoặc bị tiêu diệt khô và rụng trả toàn, trái non bị khô rạn rụng, tác động trực tiếp và nghiêm trọng cho năng suất trái của cây nhãn (thực tế cấp dưỡng ở những tỉnh Phía Nam đến thấy, nếu mật số cao có thể gây thất thu mang đến 80-90% năng suất trái). Những chùm trái khẳng khiu, trơ trụi, chỉ từ sót lại một ít trái nhỏ tuổi là triệu bệnh điển hình của những vườn nhãn bị loài bọ xít này tổn hại nặng.

Bạn đang xem: Bọ xít hại nhãn vải


*

Chính bởi vì những tại sao trên trên đây mà nhiều nhà vườn đã coi bọ xít nhãn là loài nguy hiểm nhất trong số những loài sâu sợ cây nhãn hiện nay.

1.2. Đặc điểm dìm dạng

Con trưởng thành và cứng cáp của bọ xít nhãn khá lớn (chiều dài khoảng chừng 25-28mm, chiều ngang khoảng 13-18mm), gồm hình lục giác. Con cháu có size lớn hơn nhỏ đực.

Lúc mới hoá trưởng thành khung người có màu nâu đất, mặt bụng được bao che một lớp bột sáp dầy màu trắng như vôi, sau một thời hạn chuyển dần dần sang màu nâu kim cương nhạt, bên trên đó rất có thể xuất hiện một số vệt đốm màu sẫm, lớp bột sáp ở phương diện bụng cũng mỏng dính dần, bong lở những chỗ để lộ lớp vỏ khung người màu nâu.

Ngoài kích thước cơ thể lớn với phần bụng đầy đủ hơn của nhỏ cái, một sệt điểm đặc biệt để rõ ràng con trưởng thành và cứng cáp cái là lỗ sinh dục trên phòng ban sinh dục kế bên của con cái nằm ở phương diện bụng, còn lỗ sinh dục của bé đực lại nằm ở vị trí mặt sườn lưng và cạnh phòng ban sinh dục gồm hai lá bên dương cụ.

Ngoài những đặc điểm trên đây, loại bọ xít này còn huyết ra một mùi hương hôi đặc trưng rất tức giận và chất bài tiết của chúng hoàn toàn có thể gây bỏng da ví như tiếp xúc phải. Con cái đẻ trứng thành từng mặt hàng (một hoặc vài ba hàng nằm cạnh sát nhau) trên lá hoặc đọt non.

Trứng có làm nên cầu, nhẵn, form size khá khủng (đường kính khoảng chừng 2,3-2,7mm) lúc bắt đầu đẻ có greed color nõn chuối hoặc xanh ngọc sau chuyển dần sang màn xanh vàng đục, rồi rubi nâu, khi sắp đến nở bao gồm màu xám nâu.

Ấu trùng tất cả 5 tuổi, khi mới nở cơ thể có hình thai dục, mầu đỏ tươi nhưng chỉ sau vài giờ gửi dần sang màu tím xám, tự tuổi 2 trở đi có màu đỏ nâu với đường viền khung người màu đen. Tuổi 1 lâu năm 5mm. Tuổi 2 nhiều năm 8mm. Tuổi 3 nhiều năm 10-12mm. Tuổi 4 dài 14-16mm, mầm cánh đã lộ diện tương đối rõ. Tuổi 5 dài 18-20mm, quanh đó đôi mầm cánh đang hiện hết sức rõ, thì lớp bột sáp che phủ cơ thể sẽ dày hơn khiến khung hình có color xám mốc.


*

1.3. Đặc điểm sinh vật

Bọ xít nhãn giao phối các lần trong suốt thời kỳ sinh sản, những lần giao phối kéo dãn dài hàng giờ. Trong những lúc giao phối bọ vẫn chích hút thức ăn, cho nên vì thế vị trí giao phối của chúng thường trông thấy là trên những chồi non, chùm hoa, quả non. Hoạt động giao phối của bọ xít có thể xảy ra trong cả ngày, nhưng đa phần là vào buổi sáng sớm và chiều mát.

Một công năng khác rất có thể thấy nghỉ ngơi loài bọ xít này là khi giao phối con cái thường đậu ở phần cao hơn con đực. Vì chưng có thời gian sinh sản kéo dãn nên bọ xít cứng cáp có các vận động ăn thêm, giao phối, đẻ trứng xen kẹt với nhau.

Sau khi giao hợp 1-2 ngày thì đẻ trứng. Một nhỏ cái hoàn toàn có thể đẻ hàng ngàn trứng, thời gian sống của trưởng thành hoàn toàn có thể kéo dài tới trên 300 ngày (con loại sống dài thêm hơn con đực).

Trứng được đẻ ở mặt dưới của lá (là chủ yếu). Thời gian trứng phụ thuộc vào khá những vào ánh nắng mặt trời môi trường, ở ánh sáng 22 độ C, thời hạn trứng khoảng chừng 7-12 ngày.

Xem thêm: Nghị Luận Xã Hội Về Tình Cảm Gia Đình Hay Nhất, Nghị Luận Xã Hội Bàn Về Tình Cảm Gia Đình

Ấu trùng bắt đầu nở hay sống quần tụ bao quanh ổ trứng, nấp ở khía cạnh sau lá, 2-3 hôm sau chúng bắt đầu đi đưa lên những chồi non, chùm hoa, trái non để chích hút nhựa. Càng khủng do nhu cầu thức nạp năng lượng tăng lên, bọn chúng phân tán dần dần ra xung quanh. đa số thời gian ấu trùng sống lộ trên các chồi non, chùm hoa, trái non, tuy thế khi lột xác chúng dịch rời xuống bên dưới và ẩn kín đáo ở mặt sau lá.

Khi bị khua động con nhộng thường giả bị tiêu diệt rơi xuống đất với tiết ra dịch hôi xua đuổi, trường đoản cú vệ. Ấu trùng có chức năng nhịn đói trong nhiều ngày. Thời hạn ấu trùng kéo dãn dài khoảng 60-80 ngày (tùy theo đk thời tiết cùng thức ăn)

1.4. Đặc điểm phát sinh phát triển

Ở những tỉnh Phía Bắc, theo phân tích của các nhà trình độ chuyên môn thì bọ xít nhãn chỉ bao gồm một vậy hệ trong một năm (đơn hệ). Hàng năm, sau khoảng 5 tháng qua đông (trong các cành lá rậm rạp) vào cuối tháng 2, đầu tháng 3, bọ xít trưởng thành rời chỗ qua đông dịch chuyển lên các chồi non với nụ hoa nhằm kiếm ăn, bổ sung cập nhật dinh dưỡng. Thời kỳ này bọ cứng cáp thường bay trong sân vườn nhãn nhằm tìm kiếm thức nạp năng lượng và đối tượng người tiêu dùng để giao phối. Lúc thời tiết ấm lên (nhiệt độ khoảng 25oC), hoa nhãn ban đầu nở thì bọ xít trưởng thành và cứng cáp cũng bắt đầu giao phối, (có thể bắt gặp hiện tượng nhiều con đực cùng chen lấn giành dật một con cái để giao phối). Phần lớn trứng được đẻ vào tháng 3 (chiếm tới 89%) số sót lại được đẻ trong tháng 4 và một phần không đáng kể vào tháng 5. Bởi nhiệt độ những tháng mùa xuân biến động nhiều, đôi lúc vẫn còn rét đậm nên thời gian phát dục của trứng cũng xấp xỉ từ 9-16 ngày, chính vì thế mà thời gian nở của bọ xít non cũng kéo hơi dài trong vô số ngày (nhưng vẫn thường triệu tập nhiều nhất vào tháng 4, thời hạn này mật độ bọ xít non tuổi nhỏ dại có khi lên đến 40-50 con/ cành)


*

Với quá trình phát dục này, bọ xít cứng cáp của lứa bắt đầu sẽ mở ra rộ trong tầm giữa mon 5 đến giữa tháng 6. Từ đây, xẩy ra hiện tượng gối lứa giữa team bọ xít trưởng thành qua đông từ thời gian trước (thế hệ bố mẹ hay lứa cũ) và nhóm bọ xít cứng cáp mới vũ hoá (thế hệ bé hay lứa mới). Do đặc điểm này, tỷ lệ bọ xít trưởng thành và cứng cáp nói tầm thường ở trên cây vào thời kỳ này là cao nhất trong năm.

Đến cuối tháng 7, lúc nhãn được thu hoạch xong, cành lá già cỗi xơ xác, trên cây chỉ từ bọ xít trưởng thành lứa mới. Bọn chúng ít dịch chuyển (chủ yếu ớt đậu im chích hút thức ăn trên những lá bánh tẻ). Đến thời điểm cuối tháng 9 đầu tháng 10, ánh nắng mặt trời bắt dầu sút bọ xít trưởng thành và cứng cáp bước vào thời kỳ qua đông bắt buộc, bọn chúng thường ẩn núp ở mặt sau lá của rất nhiều cây um tùm rầm rịt và nằm yên ở đấy mang lại tận ngày xuân năm sau.

Còn ở các tỉnh Phía Nam, bởi vì khí hậu ưu tiên thời tiết dễ dãi nên nhãn được nhà vườn cách xử trí cho ra trái nghịch mùa quanh năm, tại phía trên không ai quan tâm đến hiện tượng qua đông của chủng loại bọ xít này. Mật độ bọ xít trên sân vườn nhãn không nhờ vào thời gian vào năm, mà dựa vào rất nghiêm ngặt vào thời khắc ra hoa kết trái của cây nhãn, chính vì vậy mỗi lúc cây nhãn ra hoa kết trái thì bọ xít trưởng thành và cứng cáp lại dịch chuyển từ gần như nơi khác, vườn không giống (vừa thu hoạch xong) đến chế tạo ra tạo thế kỷ mới gây hại.

2.Biện pháp canh tác

– tránh việc trồng vượt dầy, đồng thời tiếp tục tỉa bỏ những cành nhánh bị sâu bệnh, cành già, cành tăm, cành không có tác dụng cho trái nằm tạ thế trong tán lá… nhằm vườn nhãn luôn luôn thông thoáng tiêu giảm nơi trú ngụ và qua đông quả bọ xít. Vấn đề làm này cũng thuận tiện cho bài toán diệt bọ xít bằng biện pháp bằng tay thủ công như rung cây, vạc hiện với ngắt ổ trứng…được thuận lợi.

– Ở các vùng mà điều kiện khí hậu tiết trời bất thuận cho bọ xít, yêu cầu chúng cần có quy trình tiến độ qua đông thì hoàn toàn có thể tiêu diệt chúng bằng phương pháp vào thời điểm qua đông, cần sử dụng sào móc rung mạnh bạo cành nhãn có tác dụng bọ xít rơi xuống rồi bắt giết.

– đầy đủ vùng có thể xử lý cho nhãn ra trái nghịch mùa, trường hợp được đề nghị vận động những chủ vườn cửa trong cùng một vùng to lớn cùng triển khai xử lý (cắt tỉa cành lá, siết nước, bón phân, tưới nước…) để cây nhãn ra đọt non, ra hoa kết trái đồng loạt tập trung, tránh giải pháp xử lý lai rai để hạn chế nguồn thức ăn tương xứng cho bọ xít liên tục xuất hiện trên vườn cửa cây.

– mọi vườn nhãn còn thấp, nếu đk nhân lực được cho phép có thể tổ chức tìm kiếm ngắt ổ trứng bọ xít vào giai đoạn bọ cứng cáp tập trung đẻ trứng (nhãn ra hoa, đậu trái).

– trong điều kiện chất nhận được có thể rải bạt dưới gốc rồi rung cây để con nhộng bọ xít rơi xuống thu lượm tiêu hủy.

3.Biện pháp lợi dụng thiên địch

Trong điều kiện tự nhiên và thoải mái của vườn cửa cây, yếu tắc thiên địch của bọ xít nhãn khôn xiết phong phú. Trong số ấy nhóm ăn mồi phải nói tới một số loại chim như kính chào mào, vành khuyên… gần như loài chim này bắt ăn một vài lượng đáng kể trứng bọ xít nhãn nghỉ ngơi đầu vụ, dường như còn có một vài loài nhện, kiến…

Trong nhóm ký sinh phải nói đến một số loài ong ký kết sinh trứng như:Anastatus affjaponicus(Eulophidae),Ooencyrtus fongi(Encyrtidae)… phần đa loài này thường xuất hiện thêm nhiều trên vườn cửa nhãn vào giai đoạn bọ xít đẻ trứng rộ, xác suất trứng bọ xít nhãn bị ký sinh vị 2 loài ong này không hề nhỏ (có khi lên đến gần 1/2 số trứng). Một vài loài nấm ký sinh

nhưMetarhiziumanisopliae,Beauveria bassiana,Mermisspp,Penicillium

lilacium… cũng góp phần đáng nhắc trong việc khống chế mật số trưởng thành và ấu trùng của bọ xít nhãn.

Tại một số trong những nước trong quanh vùng cũng đã phân tích và sử dụng một trong những loài ong ký kết sinh trong vấn đề phòng trừ bọ xít sợ hãi cây nhãn như china (nông dân đã áp dụng ong đôi mắt đỏTrichogrammavà ongAnastatus affjaponicus) hoặc đất nước thái lan (cũng đã phân tích sử dụng ongOoencyrtus fungiAnastatus affjaponicus).

4.Biện pháp thuốc BVTV

Phải đánh giá vườn nhãn liên tục (đặc biệt chú ý giai đoạn cây nhãn ra hoa và kết trái) nhằm phát hiện nay sớm với phun thuốc diệt trừ bọ xít kịp thời. Thời khắc dùng dung dịch có tác dụng nhất là lúc ấu trùng đang sinh hoạt tuổi bé dại (tốt nhất là cơ hội vừa nở chưa kịp phân tán). Không nên phun thuốc khi hoa nhãn sẽ nở vì tất cả thể tác động xấu tới sự thụ phấn của hoa và gây sợ cho lũ ong mang mật.

Xem thêm: Top 7 Bài Phát Biểu Cảm Nghĩ Về Bài Thơ Cảnh Khuya Của Hồ Chí Minh

Không nên phun dung dịch tràn lan, nên tập trung ưu tiên gần như chỗ có không ít bọ xít (nhất là nhỏ ấu trùng) tập trung, nhằm giảm chi tiêu thuốc, công xịt xịt, bảo vệ thiên địch và môi trường.